Fundusze Europejskie
Artykuł
Współpraca nauki i biznesu – możliwości finansowania
zdjecie
Wiedza i innowacje to według Dyrekcji Generalnej ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu w Komisji Europejskiej obszary o kluczowym znaczeniu dla przyszłości europejskiej gospodarki.  Podkreśla się ich znaczenie w nowej strategii  Europa 2020. Wskazuje się, że podstawowe znaczenie dla rozwoju innowacji ma współpraca przedsiębiorców z sektorem nauki, na tym polu jednak pojawiają się liczne problemy. Z badań przeprowadzonych już kilka lat temu wynikało, że 62 proc. naukowców deklarowało, iż są autorami rozwiązania, które nadaje się do komercjalizacji, jednak aż 40 proc. firm nie wie, jak dotrzeć do ośrodków naukowych zainteresowanych komercjalizacją badań. Wynika stąd jasno, że istnieją liczne bariery we współpracy nauki z biznesem.


Zidentyfikowanych problemów na tym polu jest dużo, dwa najczęściej pojawiające się, w różnych formach, to: brak zachęt ze strony władz państwowych, gdzie naukowcy wymieniają jako problem nierówne traktowanie pracy czysto „naukowej” i wdrożeń dla przemysłu, z kolei przedsiębiorcy wskazują na brak uregulowań prawnych i zachęt podatkowych; brak inicjatyw współpracy, pojawiają się  liczne problemy z przepływem informacji pomiędzy biznesem a światem naukowym, każdy z potencjalnych partnerów oczekuje, że to właśnie druga strona wyjdzie z propozycjom współpracy, co prowadzi do sytuacji, gdzie mamy impas i brak podejmowania działań.

Częściowo rozwiązania powyższych problemów w Polsce upatrywano w funduszach unijnych, tworząc programy operacyjne w perspektywie finansowej 2007 - 2013. Wśród nich możemy znaleźć działania odpowiadające na potrzeby „zachęt finansowych” do współpracy, które są finansowane zarówno z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, jak i z Regionalnych Programów Operacyjnych oraz działania, które mają „promować współpracę” i wspomagać przepływ informacji pomiędzy tymi dwoma środowiskami, na które finansowanie przewidziano w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
 
W Innowacyjnej Gospodarce

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, działanie 1.4 ,,Wsparcie projektów celowych’’. W tym programie to przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o środki na inwestycje innowacyjne, w szczególności odnoszące się do projektów o tzw. wysokiej innowacyjności, czyli wprowadzające nowe rozwiązania w skali kraju czy nawet świata. Finansowanie w ramach tego działania przeznaczone jest na projekty badawcze i rozwojowe, które wsparciem obejmują przedsięwzięcia techniczne, technologiczne lub organizacyjne, badania przemysłowe i prace rozwojowe, do momentu stworzenia prototypu.

O realizację projektów badawczych w ramach działania mogą składać wnioski przedsiębiorcy samodzielnie lub we współpracy z jednostkami naukowymi (szkołami wyższymi, jednostkami B+R etc.). Procent dofinansowania jest zależny od tego, jaki charakter mają prowadzone przez wnioskodawcę prace badawcze oraz od charakteru realizowanego projektu, w tym m.in. zakresu współpracy z jednostkami naukowymi. Jeśli w ramach projektu prowadzone są badania rozwojowe, to progi dofinansowania wynoszą wtedy odpowiednio: 70 procent dla mikro lub małych, 60 dla średnich i 50 proc. dla dużych przedsiębiorstw. Jeśli prowadzone prace mają charakter badań przemysłowych to progi dofinansowania są dużo niższe i wynoszą odpowiednio: 45 proc.  dla mikro lub małego przedsiębiorcy, 35 dla średniego przedsiębiorcy i 25 proc. dla dużej firmy. Jednak poprzez współpracę z sektorem nauki istnieje możliwość zwiększenia wysokości wsparcia o 15 proc., aż do 80 proc.

Warunkiem uzyskania zwiększonego wsparcia jest upowszechnianie wyników prac badawczych na konferencjach lub efektywna współpraca z jednostką naukową. Biorąc pod uwagę, że wnioski do tego programu mają wartość powyżej miliona złotych to piętnastoprocentowe zwiększenie wsparcia przekłada się na realne sumy możliwe do uzyskania przez firmę.

Dodatkowo dla przedsiębiorstw, które nie posiadają dotychczasowego doświadczenia w realizacji prac badawczych, partnerstwo z jednostką naukową daje możliwość uzyskania większej ilości punktów w ocenie (w biznesplanie do tego działania opisuje się doświadczenie zarówno osób realizujących projekt, jak i wnioskodawcy – lidera i partnera). Przy dużej konkurencji wśród osób składających aplikacje na konkurs, te dodatkowe punkty mogą zadecydować o przyjęciu wniosku do realizacji. W 2011 roku zaplanowany został drugi w tym roku nabór na to działanie w terminie od 29 sierpnia do 30 września. Przewidziane środki do wydatkowania to 199,03 mln zł.

W województwach

W przypadku regionalnych programów operacyjnych, w każdym województwie mamy do czynienia z nieco innymi uregulowaniami. Poszczególne programy i działania w ramach nich, były kreowane zgodnie z potrzebami danego regionu, dlatego zakres środków projektów, na które możliwe jest uzyskania wsparcia zależy od województwa, gdzie chcemy realizować projekt. Przykładem województwa, dla którego aktywizacja współpracy nauki i biznesu stanowi ważny czynnik rozwojowy jest Małopolska. O dofinansowanie współpracy mogą się tu ubiegać zarówno jednostki naukowe, jak i przedsiębiorstwa w ramach działania 2.2. ,,Wsparcie komercjalizacji badań naukowych Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego’’. Działanie to zostało podzielone na dwa schematy.

Schemat A: projekty badawcze, w ramach którego można pozyskać dofinansowanie na dwa typy działań. Typ I to ,,Wsparcie badań przemysłowych’’, gdzie możliwe jest pokrycie ze środków unijnych maksymalnie 70 proc. wydatków kwalifikowanych projektu dla mikro i małych przedsiębiorstw, 60 proc. dla średnich przedsiębiorstw i 50 proc. dla pozostałych beneficjentów (w tym jednostek naukowych) oraz typ II ,,Wsparcie badań przedkonkurencyjnych’’ (eksperymentalnych prac rozwojowych), gdzie aplikować mogą jedynie jednostki naukowe, szkoły wyższe, organizacje pozarządowe – spełniające definicję przedsiębiorstwa oraz MŚP, a w którym progi wsparcia w zależności od wielkości jednostki wynoszą od 25 do 45 proc. Maksymalna wartość całkowitej kwoty wydatków kwalifikowanych projektu może wynieść w tym działaniu 400 tys. zł.

Schemat B: projekty inwestycyjne przedsiębiorstw z zakresu B +R, gdzie wsparcie może zostać udzielone na inwestycje (zakup wraz z instalacją) w środki trwałe – infrastrukturę i urządzenia laboratoryjne służące do prowadzenia działań badawczo-rozwojowych w przedsiębiorstwach. O dofinansowanie w ramach schematu mogą się starać przedsiębiorstwa MSP, a dofinansowanie wynosi odpowiednio: 60 proc. w przypadku projektów średnich przedsiębiorstw i 70 proc. w przypadku projektów mikro lub małych przedsiębiorstw. Podobnie jak w schemacie poprzednim maksymalna wartość całkowitej kwoty wydatków kwalifikowanych musi być niższa niż 400 tys. zł.  Konkursy w ramach powyższych działań są otwarte i możliwe jest aplikowanie do nich, do momentu wyczerpania puli środków przewidzianych w ramach powyższych działań.

W programie Kapitał Ludzki

W ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki przewidziano dwa działania na aktywizację współpracy nauki z biznesem. Pierwsze z nich to działanie realizowane na szczeblu ogólnopolskim - działanie 4.2 ,,Rozwój kwalifikacji kadr systemu B+R i wzrost świadomości roli nauki w rozwoju gospodarczym’’. Przeznaczone jest ono dla szkół wyższych (publicznych i niepublicznych), instytutów naukowych i badawczych oraz konsorcjów naukowych. W ramach tego działania podejmowane mają być inicjatywy, które doprowadzą do zwiększenia zainteresowania naukowców tematyką współpracy z biznesem.

Przewidziane są dwa rodzaje konkursów: 1) Na projekty mające na celu podniesienie świadomości pracowników systemu B+R w zakresie wagi badań naukowych i prac rozwojowych dla gospodarki, a także potrzeb sektora nauki i gospodarki w tym zakresie. Wśród których mogą być realizowane projekty obejmujące: prezentacje i upowszechnianie informacji, produkcja i dystrybucja materiałów edukacyjnych, organizacja spotkań z pracownikami sektora B+R, organizacja wystaw, udział w targach czy organizacja szkoleń w wyżej wymienionej tematyce. 2) Na projekty w zakresie podnoszenia umiejętności pracowników systemu B+R w zakresie zarządzania badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi oraz komercjalizacji rezultatów prac badawczych, czyli przede wszystkim różnego rodzaju: kursy, szkolenia, warsztaty, staże i studia podyplomowe w zakresie zarządzania projektami badawczymi i podobnych. Nabór przeprowadzony w zakresie tego działania w 2010 roku został unieważniony ze względu na błędy formalne w dokumentacji i planowane jest ponowne ogłoszenie go w III kwartale 2011 roku.

Drugim działaniem realizowanym w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki jest działanie 8.2.1 ,,Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw’’. Jest ono prowadzone na szczeblu regionalnym, czyli niezależnie w poszczególnych województwach, które mogą decydować o terminie naborów i szczegółowych wytycznych konkursowych. O dofinansowanie projektów mogą się tu ubiegać zarówno jednostki naukowe, jak i przedsiębiorcy, ale preferowane są projekty realizowane w partnerstwie naukowo-biznesowym, a niektóre województwa, jak np. podkarpackie za taką współpracę przyznają dodatkowe punkty.

Przykładowe typy projektów, które mogą być realizowane w ramach tego działania: staże i szkolenia praktyczne dla pracowników przedsiębiorstw w jednostkach naukowych, pracowników naukowych jednostek naukowych oraz pracowników naukowych i naukowo- dydaktycznych uczelni – w przedsiębiorstwach; tymczasowe zatrudnienie w MŚP wysoko wykwalifikowanego personelu, czyli pracowników B+R z co najmniej dwuletnim stażem; wsparcie tworzenia i rozwoju sieci współpracy i wymiany informacji między naukowcami a przedsiębiorcami w zakresie innowacji i transferu technologii na poziomie regionalnym i lokalnym. W 2011 roku w ramach tego działania nabory zamierzają ogłosić jeszcze województwa dolnośląskie, kujawsko – pomorskie, lubelskie, mazowieckie, podlaskie, śląskie i zachodniopomorskie.

Powyższe programy stanowią wsparcie dla dopiero rozwijającej się współpracy nauki z biznesem w naszym kraju. Nie zastąpią one jednak mechanizmów i regulacji od strony prawnej, które powinny stanowić podstawową zachętę do nawiązywania tego rodzaju kooperacji, a co za tym idzie podnoszenia poziomu innowacyjności w Polsce. Współpraca nauki z biznesem powinna wynikać z potrzeb obu stron i opierać się na wzajemnym zrozumieniu partnerów, w przeciwnym wypadku krótkotrwałe bodźce finansowe w postaci wsparcia unijnego nie wystarczą, a dalsza współpraca po zakończeniu projektu będzie stała pod znakiem zapytania. Jednak omawiane wyżej programy stanowią dobry punkt wyjścia do rozpoczęcia współpracy pomiędzy nauką a biznesem.

Kinga Korniejenko
Specjalistka ds. dotacji unijnych w firmie Talento - Fundusze Europejskie
Napisz do autorki: biuro@talento.pl

Konkursy B+R w województwach

 

Województwo

Termin

Gdzie szukać informacji?

dolnośląskie

III kwartał

Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

kujawsko - pomorskie

II kwartał

Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego

lubelskie

otwarty

Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego

mazowieckie

Od 28 lipca do 25 sierpnia

Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych

podlaskie

III kwartał

Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego

śląskie

III kwartał

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego

zachodniopomorskie

II kwartał

Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie

 



Podziel się na: WykopFacebookBlipSledzikFlakerTwitter