Fundusze Europejskie
Subskrybuj NEWSLETTER
Funduszy Europejskich
Okiem eksperta
Dotacje wprost z Brukseli
2011-12-06
Zbliżamy się do przedostatniego roku z siedmioletniego budżetu Unii Europejskiej w okresie 2007-2013. Częstotliwość naboru wniosków po fundusze strukturalne wyraźnie uległa zmniejszeniu, wiele działań zostało już zamkniętych bądź czeka na dodatkowe środki. Czy w związku z tym Unia Europejska jest w stanie zaoferować  polskim przedsiębiorcom, instytucjom naukowym czy samorządom dodatkowe wsparcie?

Odpowiedź na takie pytanie jest twierdząca, ale pod warunkiem,  że polskie podmioty będą w stanie zacieśnić międzynarodową współpracę i będą uczestniczyć lub kreować projekty dotyczące zagadnień kluczowych nie tylko z punktu widzenia Polski i lokalnej gospodarki, ale całej Wspólnoty Europejskiej. Wspomnianym źródłem wsparcia mogą być środki z tzw. Programów Wspólnotowych zarządzanych bezpośrednio przez Komisję Europejską.

Pojęcie takich dotacji z Brukseli jest zagadnieniem złożonym ze względu na ich różnorodność i szeroką tematykę zainteresowania. Ponieważ Programy Wspólnotowe dotyczą zagadnień o skali europejskiej, potencjalnymi beneficjentami mogą być podmioty z terenu całej Unii, a w niektórych przypadkach również podmioty z krajów stowarzyszonych, jak na przykład Norwegia czy Szwajcaria oraz krajów kandydujących do unijnego członkostwa, czyli obecnie na przykład Chorwacja, Macedonia czy też Turcja.

W 7 Ramowym chodzi o innowacje


Dotacje z Brukseli możemy podzielić na tzw. ramowe i pozaramowe. Dotacje ramowe zebrane są w 7 Programie Ramowym Badań i Rozwoju Technologicznego z imponującym budżetem ponad 50 mld euro, którego głównym celem jest przeciwdziałanie barierom technologicznym oraz rozwój podstaw naukowych i technologicznych przemysłu europejskiego.

Głównym filarem tego programu jest komponent „Współpraca”. Jego podstawowym wymogiem jest utworzenie konsorcjum złożonego z co najmniej 3 organizacji pochodzących z minimum 2 różnych państw, które będzie zajmować się badaniami nad pozyskaniem nowej wiedzy i nowych technologii w oparciu o wspólne zasoby badawcze członków konsorcjum. Obszary badawcze mogą dotyczyć wielu gałęzi gospodarki, np. ochrony zdrowia, żywności, rolnictwa, energii, środowiska lub transportu. Przed złożeniem wniosku należy zapoznać się z szczegółowymi wytycznymi zawartymi w zaproszeniu do składania wniosków, które Komisja Europejska publikuje na stronie 7 Programu (www.cordis.europa.eu).

Przykładem projektu wspartego dotacją w kwocie do 4 mln euro w ramach 7 Programu jest projekt o nazwie DEBCO. Jest to projekt, który ma na celu wykazanie i przeprowadzenie oceny możliwości technik współspalania, w wyniku których możliwe  jest uzyskanie wyższego udziału biomasy na bazie termalnej oraz prowadzenie działania badawczych mających na celu wykonanie pokazów na dużą skalę i zapewnienie długotrwałego monitoringu. Interesującym filarem 7 Programu Ramowego jest również komponent „Ludzie”, którego celem między innymi jest finansowanie stypendiów dla wymiany kadry naukowej.

Przykładowo Europejskie Stypendium Wyjazdowe (IEF) ma na celu wspieranie najlepszych i najbardziej obiecujących doświadczonych naukowców w osiąganiu i umacnianiu wysokiej pozycji zawodowej. Niniejsze stypendium przeznaczone jest dla doświadczonych naukowców z co najmniej czteroletnim pełnoetatowym stażem badawczym lub posiadających stopień naukowy doktora. Tak określony badacz wspólnie z placówką goszczącą jak np. uniwersytet, instytut badawczy lub firma posiadająca odpowiednią infrastrukturę badawczą  przedstawiają indywidualny projekt. Na czas badań placówka goszcząca może otrzymać dofinansowanie pokrywające nawet do 100 proc. kosztów pobytu badacza. Programy poza obszarami zainteresowania 7 Programu Ramowego zostały wyodrębnione jako osobne inicjatywy  charakteryzujące się szerokim wachlarzem tematów. Dla celów niniejszego artykułu posłużę się przykładem kilku z nich.

Marco Polo

Finansowanie przeznaczone dla przedsiębiorstw komercyjnych, które zajmują się przenoszeniem ruchu towarów z dróg na krótkie odcinki morskie, kolejowe lub na wody śródlądowe, lub też kombinację wszystkich tych metod transportu. Program dostępny jest również dla podmiotów, które przyczyniają się do zmniejszenia transportu drogowego poprzez integrowanie transportu drogowego w logistykę w produkcji.

Warunkiem ubiegania się o wsparcie jest przede wszystkim międzynarodowy wymiar transportu, oznaczający że trasa musi przebiegać przez co najmniej 2 kraje i powinna posiadać walory konkurencyjności poprzez dotychczasowy brak konkurencji na danej trasie. Wsparcie to generalnie 2 euro za każde 500 tonokilometrów ładunku przesuniętego z dróg na inne środki transportu.

Eurostars


Program Eurostars to wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw jako stymulacja międzynarodowej współpracy badawczej i projektów innowacyjnych na nowe usługi, produkty i procesy. Projekty jakie mogą się ubiegać o dotację powinny być  tworzone na bazie potrzeb rynkowych w dowolnej dziedzinie technologicznej, dla dowolnego rynku, ale tylko na potrzeby cywilne. W terminie 2 lat od ukończenia projektu produkt powinien być gotowy do wprowadzenia na rynek.

Wymogi aplikacyjne to minimum 2 partnerów z 2 różnych krajów uczestniczących. Żaden uczestnik ani kraj nie może wydatkować więcej niż 75 procent całkowitych kosztów projektu. Oprócz MSP pozostali uczestnicy mogą być instytutami badawczymi i podmiotami nie wykonującymi czynności badawczych (MSP lub nie MSP). Finansowanie dla małych przedsiębiorstw to 60 proc., a średniej wielkości przedsiębiorstwa 50 proc. kosztów kwalifikowanych.

Eco Innovation

Program przeznaczony dla ekologicznie innowacyjnych produktów, usług lub procesów, które wspomagają redukcję CO2 lub minimalizują zużycie surowców. Istotą produktu powinno być w głównej mierze przeprowadzenie demonstracji produktowej przy jak najmniejszych nakładach na prace wdrożeniowe lub przełamywanie barier technologicznych. Dofinansowanie dla przedsiębiorców wynosić może do 50 proc. kosztów kwalifikowanych a w praktyce wynosi ono około 1,5 miliona euro.

Life Plus


Dotacje z programu Life Plus skierowane są w 3 główne strumienie : „Nature and Biodiversity”, czyli ochrona przyrody, „Environment Policy and Governance”, czyli opracowanie polityk, oraz ,,Information and Communication”, czyli budowanie świadomości. Program może być interesującym źródłem dotacji dla samorządów, organizacji pozarządowych, jak i przedsiębiorców, którzy nastawieni są na realizowanie zadań o dużym znaczeniu społecznym, np. ratowanie zagrożonych siedlisk przyrody, przyjazne dla środowiska technologie, ograniczanie zużycia wody.

Marek Dalka
Specjalista ds. funduszy unijnych, menedżer w PNO Consultants