Projekt i matryca logiczna
Wraz z otwarciem naborów w ramach nowej perspektywy finansowej (2007-2013) na nowo wśród potencjalnych beneficjentów funduszy Europejskich krążą nieustannie powtarzane pojęcia projekt, zarządzanie projektowe, zespół projektowy. Mało kto jednak zastanawia się tak naprawdę co oznacza to słowo, z czym wiąże się konstrukcja projektu i co to takiego zarządzanie projektowe.
Tymczasem projekt to nic innego, jak skonkretyzowany pomysł, myśl, sposób na realizację konkretnych zadań, rozwiązanie istniejących problemów. Projekt natomiast w odniesieniu do wnioskowania o fundusze europejskie – stanowi formę aplikacji o dotację i w takim kontekście będziemy go rozpatrywać w tym oraz kolejnych rozważaniach. W głowach potencjalnych beneficjentów pomysły na realizację coraz to nowych projektów rosną jak przysłowiowe grzyby po deszczu.
Często zdarza się tak, iż nie przemyślane trafiają do zespołów roboczych przygotowujących dokumentacje aplikacyjne - i w takich przypadkach niestety najczęściej są skazane na porażkę. W sytuacji, kiedy próbujemy przełożyć pomysł na projekt związany z pozyskaniem funduszy europejskich na jego realizację, musimy wziąć pod uwagę szereg wymogów stawianych przez programy operacyjne i inne dokumenty niezbędne do sporządzenia prawidłowej dokumentacji aplikacyjnej. W pierwszej kolejności należy zapoznać się z zapisami odpowiedniego programu operacyjnego oraz jego uszczegółowieniem. W dokumentach tych znajdziemy między innymi cele, jakie stawiane są przed różnego rodzaju projektami. I tak, dla przykładu – jeśli na terenie gminy mamy nieruchomość zabytkową, w której zaplanowano powołanie i umiejscowienie instytucji kultury a co za tym idzie wdrożenie nowej oferty kulturalnej – sprawdzamy jakie cele powinien spełniać nasz projekt.
Wpisz się w cel programu
I tak, w odniesieniu do programu operacyjnego – czytamy, iż celem działania jest stworzenie trwałego i nowoczesnego systemu instytucji kultury jako czynnika rozwoju społeczno – gospodarczego regionu. W związku z tym czeka nas pierwsze i najtrudniejsze zadanie, a mianowicie odpowiedź na pytanie: czy nasz projekt wpisuje się w cele programu, a jeśli tak to w jaki sposób? Kiedy już stwierdzimy, iż celem naszego projektu – w taki sam sposób, jak celem programu operacyjnego - jest utworzenie instytucji kultury o trwałym podłożu, która na dodatek stymulować będzie nie tylko społeczny, ale i gospodarczy rozwój regionu, możemy przystąpić do dalszego etapu prac. Pamiętajmy przy tym, iż logika tworzenia projektów wymusza na nas zachowanie pełnej zgodności celów, rezultatów, oddziaływania a także wszelkich działań podejmowanych w celu realizacji zadania, co obrazuje matryca logiczna. Odniesienie planowanych działań i kosztów projektu do podręcznika kosztów kwalifikowanych daje odpowiedź, czy wszystkie planowane przez potencjalnego beneficjenta koszty mogą zostać zrefundowane. Jest to kolejny ważny krok na drodze przekształcania pomysłu w projekt. Dokładna analiza zapisów wytycznych pozwoli uniknąć rozczarowania w późniejszym etapie przygotowywania dokumentacji aplikacyjnej.
Kiedy już wiemy, że planowane przez nas przedsięwzięcie spełnia cele programu, wiemy które z planowanych wydatków mogą zostać uznane za kwalifikowalne i orientujemy się jaka jest ich wielkość - sprawdźmy linię demarkacyjną i wszelkie inne kryteria dostępu w ramach konkretnego działania. Informacje o tym, jak duże kwotowo projekty mogą być realizowane oraz na jaką maksymalną i minimalną dotację możemy liczyć - da nam odpowiedź na kolejne pytanie: czy kwalifikujemy się do aplikowania o konkretne środki unijne. Uzupełnieniem kwalifikowalności projektu jest kwalifikowalność beneficjenta, którą sprawdzić możemy poprzez analizę zapisów programu operacyjnego. Pierwszy etap, a więc zamianę pomysłu w projekt mamy już za sobą. Teraz przystąpić należy do realizacji dalszych etapów. Należy również pamiętać, iż każdy projekt jest inny i wymaga indywidualnego podejścia, które polegać ma na poszukiwaniu nowatorskich rozwiązań, które łączyć będą obecne potrzeby odbiorców oraz wizję na przyszłość.